Nřr sta­ur - dadi.is

╔g hef fŠrt mig yfir ß mitt eigi­ svŠ­i - dadi.is

Bestu kve­jur Da­i Ingˇlfsson


Stjˇrnlaga■ing - einkunnargj÷f

Ůß eru kosningar til stjˇrnlaga■ings afsta­nar og tÝmi til a­ gefa a­ilum sem komu a­ mßlinu einkunn fyrir frammist÷­una. Einkunnir eru gefnar ß skalanum 1-10.

Fj÷lmi­lar: 2

Fj÷lmi­lar sřndu mßlinu fßdŠma ßhugaleysi. Mun meiri kraftur hefur fari­ undanfari­ Ý sl˙­ur um kynfer­ismßl presta og Ý■rˇttaumfj÷llun ˙tlenskra spriklara. RÝkissjˇnvarpi­ fÚll fullkomlega ß prˇfinu. Fyrir utan einn ßgŠtis ■ßtt ß fimmtudaginn var ekkert fjalla­ um stjˇrnlaga■ingskosningar ef frß er talinn ■ßttur Egils Helgasonar. ┌tvarpi­ tˇk vi­ sÚr undir lokin, en haf­i ■ˇ sta­i­ sig sŠmilega - Ý ■a­ minnsta sřnt ßhuga. Stˇru fj÷lmi­lar fß ■essar einkunnir: FrÚttabla­i­: 2, St÷­ 2: n˙ll, Morgunbla­i­: n˙ll, FrÚttatÝminn: n˙ll, DV: 5, Bylgjan: 1. Fjˇr­a valdi­ er ˇnřtt.

StjˇrnmßlaelÝtan: 1

Enginn al■ingisma­ur / kona gaut svo miki­ sem hornauga a­ mßlinu. StjˇrnarskrßrfÚlagi­ hÚlt vikulega fundi sÝ­ustu tvo mßnu­ina og mŠttu uppundir 100 manns ß hvern fund. Ůar af voru 0 (n˙ll) al■ingismenn. Almennt flokksfˇlk var ßlÝka fj÷lmennt ß fundina. ┴hugi stjˇrnmßlastÚttarinnar af stjˇrnarskrßrmßlum er nßnast enginn - ■au vita a­ ■au fß tŠkifŠri til a­ ey­ileggja ni­urst÷­ur stjˇrnlaga■ingsins fyrr e­a sÝ­ar. Jˇhanna Sigur­ardˇttir var einna helst sprŠk Ý greinarskrifum. H˙n fŠr 1 Ý sinni vi­leytni - a­rir fß n˙ll.

Hßskˇlinn: n˙ll

Ůa­ er skemmst frß ■vÝ a­ segja a­ Hßskˇli ═sland, hvers tilgangur er samkvŠmt l÷gum a­ "mi­la frŠ­slu til almennings og veita ■jˇ­fÚlaginu ■jˇnustu Ý krafti ■ekkingar sinnar" ger­i ekkert (jß, ekki nokkurn skapa­an hlut) til a­ frŠ­a almenning um stjˇrnarskrßrmßlefni. Sk÷mm Hßskˇla ═slands er Švarand og ■a­ er ljˇst a­ s˙ stofnun hefur ekki teki­ hlutverk sitt alvarlega, hvorki fyrir hrun nÚ eftir. Eftir hrun hÚlt Hßskˇli ═slands fyrirlestrar÷­ ■ar sem starfsmenn skˇlans kepptust vi­ a­ benda ß hva­ a­rir eru vondir Ý a­ sinna a­haldshlutverki sÝnu. ┴ a­ra hßskˇla ß ■essu landi tekur ekki a­ minnast a­ ÷­ru leyti en ■vÝ a­ stjˇrnlaganefndin fÚkk a­st÷­u Ý Bifr÷st fyrir 1 fund.

Stjˇrnlaganefnd: 10

Enn sem komi­ er er stjˇrnlaganefndin eina apparati­ sem hefur sta­i­ sig Ý ■essum prˇsess, og hefur gert ■a­ me­ lß­i. Nßnast launalausir nefndarmenn (jß - stjˇrnv÷ld GLEYMDU a­ gera vi­ ■au samning - nefnd sem ßtti a­ vinna vinnu sem sparar 50 milljˇnir Ý undirb˙ning og kynningu) hafa sta­i­ sig me­ einstakri prř­i. Ůeir hafa keppst vi­ a­ vinna faglega, koma fram ■ar sem ■a­ hefur ßtt vi­, tala stjˇrnarskrßrmßlefni upp og almennt sřnt af sÚr stˇrkostlega ˇsÚrhlÝfni og metna­ Ý hvÝvetna. Ef fßlkaor­an vŠri ekki or­in skammarver­laun Štti umsvifalaust a­ prř­a ■essu fˇlki ■eirri or­u.

Dˇmsmßla og mannrÚttindarß­uneyti­: 2

Ůetta rß­uneyti ger­i ■a­ sem l÷g Štlu­ust til af ■vÝ, en ekki meir. Ůar var enginn metna­ur til a­ veita ■essu mßli ■ß athygli sem ■a­ ß skili­. Ůa­ eina sem rß­uneyti­ ger­i sem ekki var beinlÝnis krafist af ■eim Ý l÷gum var a­ b˙a til virkni ß heimasÝ­u ■ar sem kjˇsendur gßtu b˙i­ til sinn eigin kj÷rse­il. Slegi­ var ß ˙trÚttar hjßlparhendur.

á

Og svo er fˇlk hissa yfir drŠmri kj÷rsˇkn!


Samtal vi­ DavÝ­ Oddsson um stjˇrnarskrßna

DavÝ­: Ůß er loki­ ■jˇ­fundi, ■ar sem ■˙sund manns settu saman ß einum degi undirb˙ningslaust ■a­ sem ß a­ vera inntaki­ ß nřrri stjˇrnarskrß. Ůjˇ­fundurinn sat Ý kringum 100 bor­ og var ■vÝ Ý rauninni lÝkari velheppna­ri erfidrykkju en fundi, en mikil og almenn ßnŠgja var s÷g­ hafa veri­ me­ ■etta fyrirkomulag.

Lř­ur: Jß, gˇ­ lÝking. Fˇlk er einmitt einlŠgt og gott ß erfidrykkju og lÝtur yfir farinn veg me­ opnum hug, rÚtt eins og vi­ ■urfum a­ gera n˙na - gera upp vi­ fortÝ­ina og horfa fram ß vi­... Ma­ur spyr til dŠmis sjßlfan sig grundvallarspurninga eins og "hef Úg breytt rÚtt" og "hva­ get Úg gert betur" og "hva­ skil Úg eftir mig".

DavÝ­: N˙ hefur enginn geta­ komi­ me­ frambŠrilega skřringu ß ■vÝ hva­a nau­syn reki menn til ■ess a­ gera sÚrstaka atl÷gu a­ stjˇrnarskrßnni einmitt n˙na.

Lř­ur: Ha? Atl÷gu a­ stjˇrnarskrßnni? Jß, h˙n hefur au­vita­ ÷­last helgisess ■vÝ h˙n hefur gagnast okkur svo vel. Verst a­ ■a­ er ekki aaaaalveg fari­ eftir henni... en ■a­ er anna­ mßl.

DavÝ­: En ■a­ er lßti­ liggja Ý loftinu a­ ■a­ megi me­ einhvers konar dulrŠnum hŠtti kenna stjˇrnarskrßnni um a­ bankakerfi­ fˇr ß h÷fu­i­ ß ═slandi. Og ■vÝ skuli henni breytt Ý grundvallaratri­um.

Lř­ur: Ha? Hver hefur gert ■a­? Jß, nei - ■˙ meinar a­ ■a­ sÚ stjˇrnarskrßnni a­ kenna a­ si­fer­i stjˇrnmßlamanna hafi fari­ ß hausinn... er ■a­ ekki fulllangt gengi­? Ůeir hafa alveg sÚ­ um ■a­ sjßlfir hjßlparlaust er ■a­ ekki? Mestu grautarhausarnir halda ■vÝ meira a­ segja fram a­ ■a­ ■yrfti a­ breyta stjˇrnarskrßnni til ■ess a­ h˙n gŠti veitt valdh÷fum a­hald. En vi­ vitum a­ gˇ­ir og sterkir valdhafar ■urfa ekki a­hald, bara meiri v÷ld. Ůß farnast ÷llum svakavel.

DavÝ­: Ůa­ er ßnŠgjulegt til ■ess a­ vita a­ engin ÷nnur ■jˇ­ sem lent hefur Ý efnahagslegum ˇg÷ngum sÝ­ustu tv÷ ßrin skuli hafa fatta­ ■etta.

Lř­ur: Ůa­ er n˙ a­allega ßnŠgjulegt til ■ess a­ vita a­ engin ÷nnur ■jˇ­ sem flaggar lř­rŠ­isfßnum hefur veri­ jafn ˇheppin me­ valdhafa. Hj˙kk fyrir ■a­!

DavÝ­: Ekki ver­ur ■ˇ Ý fljˇtu brag­i sÚ­ a­ ■au nřmŠli sem kynnt hafa veri­ a­ ■jˇ­fundi loknum hef­u af ÷ryggi komi­ Ý veg fyrir bankahrun ef ■au hef­u veri­ komin Ý stjˇrnarskrßna fyrir hausti­ 2008.

Lř­ur: Nei, satt er ■a­ DavÝ­ minn. Ůa­ hef­i ■urft grundvallarbreytingu Ý si­fer­i og vinnubr÷g­ stjˇrnmßlamanna. Skrambinn a­ ■a­ skuli hafa viki­ fyrir sÚrhagsmunapoti og vanhŠfni. En svona er lÝfi­, lÝti­ sem vi­ smŠlingjarnir gßtum gert Ý ■vÝ.

DavÝ­: Upplřst hefur veri­ a­ ■jˇ­fundurinn vilji a­ ästjˇrnarskrßin ßvarpi ■jˇ­inaô, sem er nřung, ■vÝ h˙n hefur ekki sagt neitt upphßtt svo vita­ sÚ frß 1874.

Lř­ur: Hahahahahahahahahaha. ╔g dey... Ůetta er svo fyndi­ ŮV═ ŮAđ ER SATT! Stjˇrnarskrßr geta ekki tala­! Ůa­ vita allir! Hahahaha. Hm. En hva­ sag­i h˙n annars ßri­ 1874? T÷lu­u stjˇrnarskrßr ■ß?

DavÝ­: Ůa­ ß einnig a­ skrifa inn Ý stjˇrnarskrßna a­ ß ═slandi äb˙i samheldin ■jˇ­ô. Ůa­ er sni­ug hugmynd. Ekkert hefur bent til ■ess upp ß sÝ­kasti­ a­ s˙ fullyr­ing sÚ rÚtt, en ■a­ gŠti lagast ef stjˇrnarskrßin segir ■a­.

Lř­ur: Jß - best a­ skrifa bara ekki neitt Ý stjˇrnarskrßnna sem ekki er hŠgt a­ dŠma menn Ý fangelsi eftir. Til dŠmis finnst mÚr ■etta mannrÚttindarugl Ý henni alger steypa. Og landsdˇmur! Bjarni Ben SAGđI a­ ■etta vŠri ˙reld og gamaldags lumma. Verst a­ hann gat aldrei breytt ■vÝ... ■vÝ bara ■ingmenn geta lagt fram frumv... Šjß. Ă sleppum ■vÝ.

DavÝ­: En mß ekki skrifa lÝka a­ ß ═slandi b˙i gßfu­ ■jˇ­ og ßrÚtta Ý annarri mßlsgrein a­ h˙n sÚ Ý raun stˇrgßfu­ mi­a­ vi­ h÷f­at÷lu? Og svo ß a­ taka fram Ý stjˇrnarskrß a­ allir eigi rÚtt ß atvinnu, og h˙snŠ­i. Hver Štlar a­ vera ß mˇti ■vÝ? Hva­ ß svo a­ gera Ý framhaldinu ■egar einhver missir vinnunna? Fer sß Ý bi­r÷­ hjß nřjum umbo­smanni stjˇrnarskrßrinnar? E­a munu Umbo­sma­ur Al■ingis, Umbo­sma­ur neytenda, Umbo­sma­ur skuldara, Umbo­sma­ur barna og Umbo­sma­ur hljˇmsveita ßsamt Umbo­smanni stjˇrnarskrßr setjast ni­ur ß auka ■jˇ­fund og fjalla um mßli­ og vÝsa ■vÝ til sÚrstakrar rannsˇknarnefndar ß vegum Al■ingis sem rannsaki Ý lei­inni a­draganda ■ess a­ landhelgin var fŠr­ ˙t Ý 50 mÝlur?

Lř­ur: EINMITT! Ůa­ sem ■jˇ­in ■arf er ekki nř stjˇrnarskrß me­ allskonar bulli Ý. H˙n ■arf sterkan lei­toga sem segir henni hvenŠr h˙n ß a­ fara Ý strÝ­ og hva­ er gott fyrir b÷rnin og neytendurna - til dŠmis stjˇrnanda sem seg­i a­ frjßlshyggjan sÚ Ý raun hi­ třnda testament og a­ allir skuli vera frjßlsir til a­ grŠ­a ß kv÷ldin og grilla ß nˇttunni... e­a hvernig sem ■etta var n˙ aftur. Og ALLIR eiga a­ fylgja honum Ý blindni ■vÝ hann er mßtturinn og dřr­in a­ eilÝfu (e­a ■anga­ til allt hrynur - ■ß er ■a­ Ý raun fj÷lmi­lafrumvarpinu og vinstri m÷nnum a­ kenna) AMEN.

DavÝ­: Ůjˇ­fundur vill a­ teki­ ver­i fram Ý stjˇrnarskrßnni a­ tryggja beri algj÷rt jafnrÚtti. Hver ß a­ leggja ß endanlegan ˙rskur­ um hvenŠr ■vÝ sÚ nß­? Jafnframt er teki­ fram a­ Ý stjˇrnarskrßnni eigi sÚrstaklega a­ tryggja rÚtt minnihlutahˇpa. Ůarf ■a­ ef ß­ur er b˙i­ a­ tryggja algj÷rt jafnrÚtti? Og hva­ eru minnihlutahˇpar? A­eins 1% ■jˇ­arinnar er Ý FrÝm˙rarareglunni og ekki nema 0,5% Ý Vi­skiptarß­i. ┴ stjˇrnarskrßin a­ tryggja sÚrstaklega rÚtt ■eirra umfram til a­ mynda aldra­ra, sem eru um 30 prˇsent landsmanna e­a kvenna sem eru yfir 50%?

Lř­ur: Nei, vitanlega ekki. Vi­skiptarß­ ß a­ halda ßfram a­ hafa 100% rÚtt umfram alla. Anna­ vŠri komm˙nismi.

DavÝ­: Meginni­ursta­an vir­ist vera s˙ a­ inn Ý stjˇrnarskrßna skuli hr˙ga ˇskilgreindum ˇskalistum Ý veikbur­a tilraun til a­ gera landi­ algj÷rlega stjˇrnlaust. Finnst einhverjum a­ ß me­an rÝkisstjˇrn situr undir forsŠti Jˇh÷nnu Sigur­ardˇttur ■urfi sÚrstakt ßtak til a­ gera landi­ stjˇrnlausara en ■a­ er?

Lř­ur: NßkvŠmlega. Hefur­u til dŠmis lesi­ ■řsku stjˇrnarskrßnna? PŠldu Ý ■vÝ - ■eir halda ■vÝ blßkalt fram a­ reisn mannsins sÚ eitthva­ Šgilega fÝnt og lekkert. Og hver ß a­ ßkve­a hva­ reisn sÚ? Jˇhanna Sigur­ardˇttir? Nei onei. Ůa­ er meira a­ segja tala­ um a­ ■řska stjˇrnarskrßin sÚ s˙ besta Ý heimi! Og s˙ franska! Frelsi, jafnrÚtti, brŠ­ralag... hvÝlÝk endemis ■vŠla! Amat÷rar.

DavÝ­: Teki­ er fram a­ Ý stjˇrnarskrßnni eigi a­ fyrirskipa a­ ÷ll verk eigi a­ byggjast ß hei­arleika. Leggja beri ßherslu ß manngildi og mannvir­ingu. Ůarf ekki hundra­ sÝ­na vi­auka til a­ ˙tskřra hva­ menn eru a­ fara. Af hverju er ekki sagt berum or­um a­ allir eigi a­ fara a­ l÷gum? Er ■a­ kannski vegna ■ess a­ ■a­ liggur Ý augum uppi? Og ■a­ sem liggur Ý augum uppi ■arf ekki a­ setja Ý stjˇrnarskrß. En fara menn a­ l÷gum yfirleitt? Ůa­ er stˇr spurning.

Lř­ur: HßrrÚtt. Ůa­ fer enginn eftir l÷gum. T÷kum sem dŠmi ßkvŠ­i­ Ý stjˇrnarskrßnni a­ ■ingmenn skuli fara eftir eigin sannfŠringu. Bull. Ůeir fara bara eftir ■vÝ sem lei­toginn segir e­a ■vÝ sem stendur Ý stjˇrnarsßttmßlanum. Annars vŠri landi­ lÝka stjˇrnlaust. Ůegar ekki einusinni ■ingmenn geta fari­ eftir l÷gum - hvÝ Šttu ■ß venulegir borgarar a­ gera ■a­?

DavÝ­: Til ■jˇ­fundarins ßtti a­ velja 1.000 manns af handahˇfi ˙r ■jˇ­skrß, sag­i Ý l÷gunum. Var ■a­ gert? Ůa­ var nefnilega Ý heimildarleysi ßkve­i­ a­ ■˙sund a­alfulltr˙ar samkvŠmt l÷gum skyldu eiga 4.000 varamenn. Ůetta byrjar satt best a­ segja ekki mj÷g vel.

Lř­ur: Ůa­ stendur reyndar "Mi­a skal vi­ a­ ■ßtttakendur ß ■jˇ­fundi ver­i um eitt ■˙sund talsins". Ůa­ stendur sem sagt a­ ■ßtttakendurnir eigi a­ vera 1000 - ekki hversu margir skyldu valdir, eins og ■˙ segir. Ůa­ var algerlega lagt stjˇrnlaga■ingnefndinni Ý hendur hvernig h˙n fengi ■essa ■˙sund ß fundinn - bara a­ ■a­ skyldi gert me­ slembi˙rtaki. Ůetta byrja­i ■vÝ ekki bara vel, heldur enda­i vel lÝka. Hundlei­inlegt mßl fyrir ■ß sem vilja ■essu ferli illt.

DavÝ­: Og svo skal landi­ ver­a eitt kj÷rdŠmi. ŮvÝ bankahruni­ var au­vita­ ekki sÝst ■vÝ a­ kenna a­ vŠgi landsbygg­arinnar er ÷rlÝti­ of miki­. E­a er ■a­ ekki ÷ruggt? Engin skřring hefur komi­ fram ß ■vÝ a­ einmitt n˙ ver­i a­ gera atl÷gu a­ stjˇrnarskrßnni.

Lř­ur: Hver hefur sagt a­ bankahruni­ hafi veri­ vegna vŠgi landsbygg­arinnar? Ăjß, Úg gleymdi a­ ■˙ ert skßld Ý hjßverkum. Ůau eru svo Šgilegir sprelligosar ■essi skßld. En ■˙ ert n˙ l÷gfrŠ­ingur lÝka er ■a­ ekki... Er venjulega tala­ um a­ "gera atl÷gu a­" l÷gum ■egar ■eim er breytt? Hva­ ger­ir ■˙ atl÷gu a­ m÷rgum l÷gum ■egar ■˙ varst forsŠtisrß­herra? BÝddu bÝddu - stofna­ir ■˙ ekki sjßlfur til nefndar undir forystu Jˇns Kristjßnssonar til a­ "gera atl÷gu a­" stjˇrnarskrßnni? Hvers vegna var ■a­ n˙ aftur? Ăjß - ■vÝ ■˙ vildir breyta stjˇrnarskrßnni svo forsetinn gŠti ekki veri­ a­ vasast me­ skÝtugum puttunum Ý frumvarpi sem ■˙ vildir gera atl÷gu a­. JŠja. Kominn tÝmi til a­ gera atl÷gu a­ kv÷ldmatnum og leggjast svo Ý stˇrsˇkn vi­ heimilisbˇkhaldi­. BŠˇ.


Vilja ■au ■jˇ­inni vel?

Ůingmenn hafa ekki beinlÝnis sta­i­ sig stˇrkostlega Ý ■vÝ undarlega verkefni a­ "auka vir­ingu al■ingis". Ůeir hafa algerlega sanna­ ■a­ a­ ■eim er ÷ldungis skÝtsama um ■jˇ­ina, skÝtsama um hvernig fer fyrir aumingjum ■essa lands og skÝtsama um framtÝ­ ■eirra sem landi­ byggja. Ůeim er me­ ÷­rum or­um skÝtsama um allt nema eigin rass. Ůetta hefur ekki breyst frß ■vÝ a­ Úg man eftir mÚr, og ■ˇ er yfirsta­in hrun og bylting, enduruppgj÷r, skřrsla, ÷nnur skřrsla og heimsmet Ý klagi - ■vÝ hva­ er ■a­ anna­ en a­ klaga ■egar hver bendir ß annan og enginn kannast vi­ ßbyrg­? Svo segja ■au (enn■ß): ■a­ hefur ekkert upp ß sig a­ rannsaka meira, vi­ skulum setja punkt og halda ßfram, kvˇtakerfi­ - flott kerfi mar, herflugvÚlar - au­vita­, anna­ vŠri atvinnufjandsamlegt, virkjanir - ˙tilokum ekkert... bla bla bla.á

Ni­urskur­ur Ý heilbrig­iskerfinu - au­vita­, ni­urskur­ur Ý fÚlagslega kerfinu - au­vita­, hŠkka ver­ ß raforku til ßlvera - ekki vera barnaleg, leyniframl÷g til stjˇrnmßlaflokka - jß jß jß, ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slur - nei nei nei, persˇnukj÷r - enga vitleysu, nřja stjˇrnarskrß - hmmm ekki nema fjßrsvelt og Ý tÝmaskorti svo vi­ getum pilla­ vi­ ■a­ eftir ß, afnßm ˇrÚttlßtra eftirlauna - NEI, l÷gsŠkja vanhŠfa rß­herra - bara ˙r hinum flokkunum, endursko­a ■ingsk÷p - jß (og okkur er alveg treystandi til ■ess og munum geta ■ess Ý hßtÝ­arrŠ­um hva­ vi­ erum frßbŠr), hŠkka skˇlagj÷ld - jessss, sameina hßskˇla - neineinei (■a­ mundi einhver missa bitling), rß­a vini sÝna Ý embŠtti - vitanlega, taka mßlsta­ skuldara - fokk j˙.

Og svo situr SjßlfstŠ­isstˇ­i­ og ■egir Ý fyrsta sinn Ý tuttugu ßr. Allt Ý einu steinheldur ■a­ sÚr saman - og fylgi­ eykst og eykst. Ef ma­ur missti or­i­ fÚlagsleg ßbyrg­ ˙r sÚr fyrir ■remur ßrum sÝ­an safna­ist umsvifalaust SUS, Heimdallur og alls konar ˇvŠra Ý kringum mann og gelti, beit og gˇla­i. N˙ hafa ■eir vit ß ■vÝ a­ ■egja - og lř­urinn snřst ß sveif me­ ■eim. Skrřti­ - nei. Ekki ef mi­a­ er vi­ hva­ snillingarnir Ý rÝkisstjˇrninni lßta ˙r sÚr ß hverjum einasta degi. TussufÝnt? Nei. Ůeir geta bara hoppa­ upp Ý rassgati­ ß sÚr - ■eir ger­u meira gagn ■ar alla vega.áOg n˙ ofan Ý allt saman mŠta til vinnu styrkjakˇngur og afskriftadrottning eins og ekkert hafi Ý skorist og svo tala ■eir um vir­ingu al■ingis?!? Ůau eru nefnilega a­ fara a­ vinna a­ hag ■jˇ­ar sinnar. Hvers konar eiginleg bݡ er ■etta? Sanns÷guleg gamanhryllingsmynd?

Svo segja ■au ■egar hŠtta er ß a­ dŠma eigi drykkjufÚlaga ■eirra ß ■ingi a­ l÷gin sÚu bara vond. Hva­ Ý andskotanum voru ■au ■ß a­ gera ß ■ingi fram a­ ■vÝ? Byggja upp heilbrigt ■jˇ­fÚlag? Nei. Hver mundi hlusta ß innbrots■jˇf sem seg­i a­ l÷gin um eignarrÚtt sÚu bara g÷mul og ˙relt? Samband Ýslenskra innbrots■jˇfa? Nei - ■a­ er bara hlŠgilegt, svolei­is glŠpasamt÷k eru ekki til - en flokkakerfi­ er or­i­ a­ glŠpasamt÷kum me­ ■essum gerningi og ■a­ heldur verndarhendi yfir sÝnum fÚl÷gum. Og ß me­an ß ■essu stendur eigum vi­ hin a­ treysta ß a­ ■au sÚu a­ vinna Ý okkar ■ßgu! HvÝlÝkt allsherjar dj÷fulsins grÝn!

N˙ byrjar enn ein morfÝskeppnin ß al■ingi, a­ ■vÝ vir­ist til a­ vanvir­a vinnuveitendur ■ingmanna og vei­a ˇdřr atkvŠ­i frß ■eim fÝflum sem al■ingismenn halda a­ almennur borgari Ý ■essu landi sÚ. N˙ er allt Ý einu Šgilega mikilvŠgt a­ hl˙a a­ mannrÚttindum ■eirra rß­herra sem stendur til a­ kŠra, en ekkert er minnst ß brot ß mannrÚttindum sem er innifali­ Ý kvˇtakerfinu, og ■egar er b˙i­ a­ dŠma Ýslenska rÝki­ fyrir. Ůingmenn allsherjarnefndar "gleymdu" til dŠmis a­ minnast ß a­ ■a­ ■yrfti a­ vera mannrÚttindakafli Ý nřju stjˇrnarskrßnni - kafli sem er #1 Ý ÷llum betri nřjum stjˇrnarskrßm. En n˙ er ■a­ svakalega mikilvŠgt a­ tro­a ekki ß mannrÚttindum ■eirra sem settu landi­ Ý drullusva­i­ og lugu alla lei­ina Ý p˙lti­, lugu Ý p˙ltinu og lugu Ý sjˇnvarpsvi­talinu eftir ß. Buhuhu. Aumingja eftirlaunasjßlft÷kupakki­.á

Svo er ger­ Šgilega fÝn breyting Ý rß­herrastˇ­inu. Ůessi fer hinga­, hinn fer ■anga­, allir faglegir eru reknir og vi­ sitjum enn einu sinni uppi me­ fˇlk sem er algerlega ˇmennta­ hvert Ý sÝnu fagrß­uneyti sem Š­sta vald landsins og fj÷lmi­lar spyrja ekki Ý eitt einasta skipti hver fagleg ßstŠ­a var fyrir rß­ningu ■essa fˇlks sem yfirmanna! Ůa­ er ekki nema von a­ glorÝurnar hrannast upp hver af annari - ■a­ er a­ segja ■a­ sem ekki er Haardera­. Rosalega hlřtur ■etta fˇlk a­ hlŠja Ý hvert skipti sem ■a­ fŠr ˙tborga­.á╔g er kominn me­ nˇg af ■essu. Aftur. Hva­ ■arf til n˙na til a­ ■essir starfsmenn okkar fari a­ haga sÚr eins og fˇlk Ý si­u­u ■jˇ­fÚlagi? Af hverju getur ■a­ ekki bara komi­ e­lilega og hei­arlega fram? Til hvers eru allir ■essir frasar? Fyrir hva­ heldur ■a­ a­ ■a­ fßi borga­?á

Fyrirs÷gn ■essarar greinar er "Vilja ■au ■jˇ­inni vel?" - ╔g veit hvert mitt svar er. á╔g vil reka ■etta fˇlk og fß hei­arlegt, ˇflokksbundi­ fˇlk Ý sta­inn sem ■arf ekki a­ verja gamlar syndir pˇlitÝkusa sem kenndu ■eim ÷ll trixin Ý bˇkinni. ╔g vil a­ bˇkinni sÚ grřtt ˙t Ý hafsauga og byrja algerlega frß grunni:

"Einu sinni var hnÝpin ■jˇ­ Ý vanda..."


LŠgstvirtir stjˇrnlaga■ingmenn

JŠja. N˙ er komi­ a­ stˇru stundinni. Ůa­ ß a­ kjˇsa ß stjˇrnlaga■ing ■a­ fˇlk sem er besti samnefnari fyrir ■jˇ­ina til a­ b˙a til nřja stjˇrnarskrß lř­veldisins. Fyrst ß a­ finna ■verskur­ af ■jˇ­inni (eitt ■˙sund enni), sem eiga a­ sleppa af sÚr beislinu og skila undirst÷­um nřrrar stjˇrnarskrßr til stjˇrnlaga■ingsins gˇ­a, sem kosi­ ver­ur seint Ý nˇvember. Ůa­ er gott. Knappur tÝmi, en gott.

18. oktˇber nŠstkomandi rennur ˙t frestur til a­ bjˇ­a fram til ■ingsins - ■a­ er, a­ safna 30-50 undirskriftum me­mŠlenda og skila til landskj÷rstjˇrnar ßsamt yfirlřsingu um frambo­. Hljˇmar ßkaflega einfalt, nŠstum ■vÝ of gott til a­ vera satt: Ef ■˙ vilt bjˇ­a ■ig fram ■arftu bara a­ safna ÷rfßum undirskriftum og voila - ■˙ ert kandÝdat til a­ breyta grunnl÷gum ═slendinga.á

En bÝ­um n˙ a­eins vi­ - athugum mßli­ ÷rlÝti­ betur. Hverjir eru ■a­ sem geta raunverulega bo­i­ sig fram? Ůa­ er, ■egar betur er a­ gß­, řmislegt sem ekki stenst Špandi ofbirtu hins raunverulega heims ■egar ma­ur opnar Pandˇruboxi­. Sko­um fyrst hverjir komast, og ˙tilokum svo smß saman ■ß sem ekki af einhverjum ßstŠ­um geta lßti­ slag standa - vi­ hljˇtum ■ß a­ enda me­ ■ß sem raunverulega bjˇ­a sig fram.

Hinir ˙tv÷ldu

Fyrst skal ■a­ teki­ skřrt fram fyrir h˙morslausa a­ stŠr­frŠ­in hÚr fyrir ne­an er vond. MJÍG vond.

Allavega.á

SamkvŠmt l÷gum um stjˇrnlaga■ing mega allir sem eru kj÷rgengir til Al■ingis bjˇ­a sig fram, ef frß eru taldir "Forseti ═slands, al■ingismenn, varamenn ■eirra, rß­herrar og nefndarmenn Ý stjˇrnlaganefnd og undirb˙ningsnefnd". JŠja, allir nema 137 stk.áá

  • Ůa­ gera 227.896 - 137 = 227.759 manns (mi­a­ vi­ kj÷rgengi Ý sÝ­ustu al■ingiskosningum)

Eitt er fjarskalega ˇheppilegt vi­ ■etta allt saman, en tÝmi ■ingsins er frekar ˇrŠ­ur. SamkvŠmt l÷gunum ß ■ingi­ a­ starfa Ý tvo mßnu­i, en getur fengi­ tvo mßnu­i Ý vi­bˇt, sß ■a­ ■Šgt. Flestum ber reyndar saman um a­ tveir mßnu­ir er břsna stuttur tÝmi til a­ berja saman stjˇrnarskrß og ■vÝ er nokku­ ÷ruggt a­ gera rß­ fyrir fjˇrum mßnu­um. Ůa­ breytir ■vÝ hins vegar ekki a­ venjulegur launama­ur ß afar erfitt a­ fara til yfirmanns sÝns og bi­ja um frÝ Ý tvo til fjˇra mßnu­i sisona. Segjum a­ helmingur launamanna hrjˇsi hugur vi­ ■essu ■vÝ ■eir a) ˇttast um starf sitt e­a b) vilja ekki st÷kkva burt frß ßbyrg­ af skyldurŠkni. (Ůar missum vi­ ■ß launamenn sem eru sÚrstaklega skyldurŠknir)

  • ■a­ gera ■ß 227.759 - 167.800 / 2 = 143.859 manns (mi­a­ vi­ vinnuafl ß landinu ßri­ 2009)

áN˙ eru ■eir sem persˇnulegra haga sinna vegna geta ekki teki­ ■ßtt. Ůa­ ß au­vita­ sÚrstaklega vi­ ˙ti ß landi ■ar sem stjˇrnlaga■inginu mun Štla­ur sta­ur ß h÷fu­borgarsvŠ­inu eftir ■vÝ sem fregnir herma. Ůetta getur veri­ ˙t af b÷rnum, k˙m e­a kindum e­a einhverju allt ÷­ru, en ■a­ er nokku­ ljˇst a­ ßbyrg­arfullt fˇlk rřkur ekki bara af sta­ Ý tvo til fjˇra mßnu­i eftir ■vÝ sem vindar blßsa og skilur eftir sig svi­na j÷r­. ╔g geri rß­ fyrir a­ ■a­ sÚ um fjˇr­ungur kj÷rgengra sem svona er ßstatt fyrir, en hefur a­st÷­u a­ ÷­ru leyti. (Ůar missum vi­ ßbyrg­arfulla fˇlki­).

  • Ůa­ gerir 143.859 - 227.759 / 4 = 86.919 mannsá

Svo eru ■a­ greyin sem ekki hafa nennu nÚ ge­ til a­ fara Ý skÝtabransann pˇlitÝk. Hvorki ver­ur sagt um kosningabarßttu nÚ opinbert skÝtkastleyfi ß kj÷rna fulltr˙a hvers konar sÚ sjarmerandi upphafspunktur fyrir a­ vilja vinna ■jˇ­■rifaverk. Ůa­ eru ekki margir sem hreinlega hafa ge­ Ý ■ennan ljˇta bransa, og Úg Štla a­ vera djarfur og segja a­ innan vi­ 5% ═slendinga sem lßta hafa sig ˙t Ý ■ß vitleysu. Ůeir ßbyrg­arfullu og skyldurŠknu hÚr a­ ofan eru ÷rugglega nßnast allir Ý hinum 95 prˇsentunum, ■annig a­ Úg sker ekki jafnmiki­ ni­ur Ý fj÷ldanum og Úg hef­i vilja­... en duglega ■ˇ.

  • Ůa­ gerir 86.919 - 80% = 17.384 manns

Ůß er komi­ a­ stˇra ni­urskur­inum. Ne­st Ý 8. grein lagananna segir a­ "Kostna­ur hvers frambjˇ­anda vegna kosningabarßttu mß a­ hßmarki nema 2 millj. kr."áŮetta ■ř­ir a­ sß sem ekki ß tvŠr milljˇnir til a­ ey­a Ý frambo­ - og sß sem ekki ß sterka fjßrhagslega bakjarla (svokalla­a hagsmunaa­ila, sbr. FL group og Landsbankann ■egar balli­ var a­ nß ■annig hŠ­um a­ ALLIR fˇru heim me­ sŠtustu stelpunni) ß mun minni m÷guleika, og ■ar me­ ˇlÝklegra a­ vi­komandi bjˇ­i sig fram. Rřnum a­eins Ý t÷lurnar. Stjˇrnlaga■ingmenn ver­a ß ■ingfararkaupi: kr. 520.000. Ůa­ er ca. kr. 375.000 eftir skatta. Ůetta ■ř­ir a­ til a­ vinna upp tapi­ - 2.000.000 kr. Ůarf frambjˇ­andinn (nßi hann kj÷ri yfirleitt) a­ vinna Ý meira en 5 mßnu­i til a­ standa ß slÚttu. En sennilega nokkur ßr til a­ nß upp Ý mannsŠmandi laun a­ me­altali... sem er ekki Ý bo­i. Hver vill leggja 2.000.000 af eigin peningum a­ ve­i a­ nß kj÷ri? Ekki margir, og spurning hvort svolei­is ßhŠttufÝklar sÚu ■Šr třpur sem eigi erindi ß ■ingi­. Ůß eru eftir ■eir sem Štla a­ auglřsa sig ˇkeypis og treysta ß hlutlausa ˙ttekt fj÷lmi­lanna (sem er břsna hugr÷kk hugmynd) og ■eir sem hafa hagsmunaa­ila ß bak vi­ sig.

╔g geri rß­ fyrir svakalegum ni­urskur­i hÚr, ■vÝ fßir eiga 2.000.000 til a­ ey­a Ý ve­mßl sem er ÷ruggt a­ ■eir tapi ß, fßir (en flottir) eiga a­gang a­ "bakj÷rlum sem hafa tr˙ ß ■eim og fyrir hva­ ■eir standa" og fßir gera sÚr ■ß grillu um a­ komast a­ me­ ˇkeypis auglřsingum.á

  • Ůa­ gera 17.384 - 90% = 1.738 mannsá(gert er rß­ fyrir a­ ■eir ßbyrg­arfullu, skyldurŠknu og ■eir me­ pˇlitÝskt antÝpat sÚu undanskildir frß byrjun)

Ůß er eftir a­ ˙tiloka ■ß sem alls engan ßhuga ß a­ fara Ý ■essa vinnu. Ůa­ er mj÷g stˇr meirihluti ■jˇ­arinnar mi­a­ vi­ ßhugann sem ■essum mßlaflokki er sřndur. Undirrita­ur hefur veri­ me­ Ý nßnast ÷llum umrŠ­um, ■ingum og opinberum sko­anaskiptum um ■etta mßl, og ■ar er břsna fßli­a­ur bekkurinn a­ ÷llu j÷fnu. Myndast hafa nokkrir hˇpar stjˇrnarskrßrn÷rda hÚr og ■ar sem hˇpa sig saman Ý mismunandi ve­rum og gapa hver ofan Ý annan, en tala ■essa fˇlks fer ekki yfir 100 - og fßir ■eirra Štla a­ bjˇ­a sig fram af ofant÷ldum ßstŠ­um. Me­ ■vÝ er Úg ekki a­ segja a­ ■a­ sÚu einungis 100 manns sem hafa ßhuga ß mßlinu, heldur einungis a­ verkefni­ er ˇvinsŠlt me­ endemum af einhverjum ßstŠ­um. Krßareigandi vŠri dapur me­ minni a­sˇkn a­ barnum sÝnum en 100 manns, ef hann hef­i stˇrskjß og ■a­ vŠri merkilegur knattspyrnuleikur Ý beinni.

Ůa­ gera 1.738 - 95% = 87 mannsá

Ver­i ykkur a­ gˇ­u.á

Ůverskur­ur af ■jˇ­inniá

Ůa­ ver­a sem sagt ■eir ßbyrg­arlausu, lÝtt skyldurŠknu, pˇlitÝskt bei­a, me­ stˇrt og blakandi nef fyrir styrkjum og af einhverjum ßstŠ­um svakalegan ßhuga ß stjˇrnarskrßnni sem munu bjˇ­a sig fram. J˙ og ■eir sem geta veri­ ß launum ß me­an, svo sem hßskˇlafˇlk ß rannsˇknarstyrkjum, embŠttismenn sem hafa veri­ rß­nir pˇlitÝskt og au­menn sem lei­ist. áSvo skal ekki gleyma ■eim sem munu koma inn ß flokkspˇlitÝskum forsendum og treysta ß umbun Ý formi embŠtta og bitlinga Ý framtÝ­inni - og vilja ■ar af lei­andi ekki breyta neinu Ý stjˇrnarskrßnni. Frˇ­leg ˙tkoma ˙r ■eirri samkomu.

Jß og svo ver­ur einn og einn ˇdrepandi hugsjˇnama­ur.

Ůi­ muni­ ■ekkja ■ß - ■eir ver­a me­ lei­indi og tala um ■rÝskiptingu valds og ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slur. Ekkert sjˇnvarpsefni.á

╔g fyllist andakt og brjˇsti­ blŠst ˙t ■egar Úg segi: Ůetta er stŠrsta tŠkifŠri sem ═slendingar munu nokkurn tÝman sjß til a­ laga kerfi­ a­ sÝnum hagsmunum Ý sta­ hagsmuna kerfisins og kerfiskallanna.

Svo fer bara ˙r mÚr allur vindur.á


Stjˇrnlaga■ing - lÝka fyrir fj÷lmi­la

SÝ­astli­inn laugardag var haldi­ mßl■ing Ý Skßlholti um efni­ "Hvernig ver­ur gˇ­ stjˇrnarskrß til?". Ůar var mŠtt valinkunnugt sˇmafˇlk sem ekki hefur veri­ hŠgt a­ berja ßhugann ß nřrri stjˇrnarskrß ˙r enn■ß. Haldin voru frˇ­leg erindi og unni­ Ý hˇpum ■ess ß milli. MŠttust ■ar lŠr­ir og leikir, ungir og ungir Ý anda til a­ auka skilning sinn ß fyrirbŠrinu og ekki sÝ­ur til a­ leggja sitt ß vogarskßlarnar Ý umrŠ­unni. Til a­ gera langa s÷gu stutta voru ■arna komi­ einvala li­ stjˇrnarskrßrn÷rda Ý stˇrfenglegri umgj÷r­ Skßlholts ß yndislegum haustdegi til a­ bÝtta.

Hˇpavinnan var svo me­ endemum ßhugaver­ a­ undirrita­ur skrß­i sig Ý tvo hˇpa af fjˇrum, en enda­i svo me­ a­ vera Ý hinum tveimur. UmrŠ­uefnin Ý hˇpavinnunni voru eftirfarandi:

  1. Hvernig nřtum vi­ reynslu annarra ■jˇ­a?
  2. Samrß­ vi­ ■jˇ­ina
  3. Getur stjˇrnarskrß breytt pˇlitÝsku si­fer­i?
  4. Rammi um innihald stjˇrnarskrßr

Allt afar mikilvŠg umrŠ­uefni og ■vÝ fˇr fjarri a­ nokkur hlutur hafi veri­ rŠddur Ý botn. UmrŠ­uefnin eru enda bŠ­i ˇteljandi innan ■essara flokka, og hvert og eitt Ý sjßlfu sÚr ■ar a­ auki tilefni til sÚrstaks ■ings. Fyrir n˙ utan alla ■ß flokka sem ekki voru rŠddir. Ůa­ var sÚrstaklega ßhugavert a­ innihald stjˇrnarskrßrinnarn tilvonandi var nßnast ekkert rŠdd. Heldur einungis ramminn utan um hana, hvernig sta­i­ Štti a­ ger­ hennar og hverju h˙n gŠti hugsanlega ßorkar­.á

Eftir fundinn fˇru hˇpstjˇrar yfir ni­urst÷­ur hˇpana, og ■a­ var fyrst ■ß sem ma­ur ßtta­i sig ß fßrßnlegu umfangi umrŠ­uefnisins. Ůa­ tˇk hˇpstjˇrana klukkustund a­ romsa ß ˇgnarhra­a ˙r sÚr helstu punktunum sem h÷f­u komi­ upp, slepptu nau­ugir m÷rgu og afs÷ku­u lÝtilrŠ­i­, eins og kellingin sem bara bau­ upp ß sautjßn hnall■ˇrur me­ kaffinu. A­ ■vÝ loknu drˇ forma­ur stjˇrnlaga■ingsnefndarinnar ßlyktun af ■inginu og svo sleit rektor ■essu ■ingi, enda var fari­ a­ rj˙ka svolei­is upp ˙r hausunum ß spekingum samkomunnar a­ ˇlÝft ■ˇtti innivi­.á

N˙ er kannski ekki sÚrlega ßhugavert a­ telja upp n÷fn ■eirra sem mŠttu - ■eir vita ■a­ sem ■ar voru, og mun ■a­ nˇg. Hitt er aftur vŠnna a­ Ýhuga hverjir ■a­ voru sem ekki mŠttu, og mun Úg gera mÚr mat ˙r ■vÝ hÚr, en tek fram a­ ■egar Úg skrifa hÚr or­i­ ma­ur, ■ß ß Úg vi­ bŠ­i kynin, geng sem sagt ˙t frß ■vÝ a­ konur sÚu menn:

  • Enginn ■ingma­ur
  • Sßr skortur ß fj÷lmi­lam÷nnum
  • Enginn ˙r ungli­ahreyfingu stjˇrnmßlaafls
  • Enginn me­ framavonir Ý hinum svokalla­a fjˇrflokki (Ragna ┴rnadˇttir er gˇ­f˙slega undanskilin ■essari skilgreiningu)

Ekki ■a­ a­ Úg sakna­i stjˇrnmßlamanna e­a -kandÝdata sÚrstaklega - tel reyndar a­ ■eir vŠru ˇŠskilegt kompanÝ Ý ■essari umrŠ­u ■ar sem umrŠ­uefni­ er n˙verandi e­a ver­andi valdastr˙kt˙r ■eirra sjßlfra. En ßhugaleysi ■eirra er hins vegar slßandi - sÚrstaklega ■ar sem Úg veit a­ pˇstur til kynningar ß mßlinu var sendur ÷llum ■ingm÷nnum - innan frß ■inginu sjßlfu.

┴hugaleysi fj÷lmi­la og fj÷lmi­lafˇlks er lÝka sorglegt. ╔g vona heitt a­ ■etta gefi ekki vÝsbendingar um ■ß umrŠ­u sem ver­ur um ■jˇ­fundinn og stjˇrnlaga■ingi­, hva­ ■ß stjˇrnarskrßrbreytingarnar sjßlfar e­a ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu ■ar um - en ■a­ fer alla vega ekki miki­ plßss Ý ■essi mßl eins og stendur. Ůa­ vŠri hrikalegt ef ■etta mßl yr­i kŠft Ý kjaftŠ­i um keisarans skegg Ý fj÷lmi­lum og Šsispennandi kosningabarßttu, sem snÚrist um hvort ■essi e­a hin sjˇnvarps■ulan e­a lÝkamsrŠktarfr÷mu­urinn kŠmist ß ■ingi­... en hŠttan er vissulega til sta­ar Ý ■jˇ­fÚlagi ■ar sem litlir fjßrmunir eru til vanda­rar frÚttamennsku, og frÚttamenn ■ar a­ auki nßnast undantekningalaust undir fall÷xi tr˙ver­ugleika mi­ilsins sem ■eir vinna hjß, hvort sem ■a­ er ver­skulda­ e­a ekki.

Til a­ nř stjˇrnarskrß sem ═slendingar geta veri­ stoltir af ver­i til ■arf vanda­a umfj÷llun. Fj÷lmi­lar bera grÝ­arlega ßbyrg­ hÚr. Ůa­ mß ekki vera ßhlaupsverkefni Ý eitthva­ slot Ý frÚttatÝma fyrir ofhla­na frÚttamenn, heldur v÷ndu­ umfj÷llun manna sem hafa kafa­ ofan Ý mßli­ og sko­a­ frß ÷llum sjˇnarhornum. Ůa­ var ■a­ sem mßl■ingi­ Ý Skßlholti bau­ upp ß, og ■a­ var tŠkifŠri sem fj÷lmi­larnir misstu af.á

Ůa­ er ■vÝ mÝn einlŠg von a­ framhald ver­i af ■essum fundi Ý Skßlholtsskˇla, og a­ sem flestir sjßi tŠkifŠri Ý a­ nřta sÚr ■a­ - ekki sÚr sjßlfum til yndisauka, dŠgrarstyttingar e­a framdrßttar, heldur til a­ leggja Ý p˙kki­ og stu­la a­ ■vÝ a­ auka me­vitund landans Ý framhaldinu ß mßlinu sem ÷llu skiptir Ý framtÝ­ ■jˇ­arinnar.


Hverju breytir nř stjˇrnarskrß? 3/3

á

Nř Ýslensk stjˇrnarskrß breytir ÷llu

EftirlŠtis r÷ksemd ■eirra sem ekki vilja endursko­a stjˇrnarskrßnna n˙ um daga er a­ ÷nnur stjˇrnarskrß hef­i engu breytt um hruni­, enda hef­i engum dotti­ Ý hug Ý mi­jum ˇsk÷punum a­ breyta henni e­a kenna henni um. Ůetta er břsna ßhugavert vi­horf og endurspeglar ■ann n˙llstatus sem stjˇrnarskrßin hefur Ý hugum fˇlks hÚr ß landi, alla vega Ý vissum kre­sum.

Ůa­ mß hins vegar til sanns vegar fŠra a­ ÷nnur stjˇrnarskrß hef­i engu breytt, ■a­ er a­ segja ef ekki hef­i veri­ fari­ eftir henni - rÚtt eins og ekki er fari­ eftir n˙verandi stjˇrnarskrß eins og Úg fˇr yfir Ý fyrstu grein Ý ■essum flokki. Ůa­ er ■vÝ tvennt sem ■arf til - nřja stjˇrnarskrß og vilja til a­ fara eftir henni, eins og fari­ var Ý Ý grein n˙mer tv÷.

═ fyrsta lagi: Hva­ er stjˇrnarskrß?

═ Danm÷rku er stjˇrnarskrßin k÷llu­ "Grundlov" - grunnl÷g e­a grundvallarl÷g, sem endurspeglar břsna vel vŠgi ■essara laga: Ůetta eru l÷g sem eru grundv÷llur allra annarra laga landsins. ═ ■r÷ngum skilningi or­sins "l÷g" vŠri hŠgt a­ Ýmynda sÚr a­ veri­ sÚ a­ tala um eitthva­ sem er au­skiljanlegt og Ý hendi, jafnvel illt˙lkanlegt, en ■egar stjˇrnarskrßr annarra landa eru lesnar rekur ma­ur sig fljˇtlega ß ■a­ a­ hÚr hangir meira ß spřtunni. Ůar er fjalla­ um rÚttindi og skyldur borgara, mannrÚttindi, hamingju, spillingu, ney­arߊtlanir, jafnrŠ­i, tr˙arbr÷g­, hjˇnab÷nd, tjßningarfrelsi, menntun osfrv. osfrv. Margt sem ekkert hefur me­ stjˇrnsřslu a­ gera, heldur lÝfi­ sem borgarar landsins lifa. ═ sem stystu mßli mŠtti segja a­ stjˇrnarskrß eigi a­ sn˙ast um upplifun borgaranna og daglegt lÝf, en ekki upplifun l÷gfrŠ­inga og stjˇrnvalda af borgurum og hvernig ß a­ deila v÷ldum til a­ me­h÷ndla ■ß. Ůegar ═sland eignast svolei­is stjˇrnarskrß, ■ß ver­ur fari­ eftir henni, og ■ß getur h˙n breytt ■jˇ­fÚlaginu.

Ůa­ er nota bene ekki einungis um grundvallarl÷ggj÷f a­ rŠ­a, heldur grundv÷ll ■ess si­fer­is sem vi­ viljum lifa eftir og grunnhugsun ■ess ■jˇ­fÚlags sem vi­ viljum vera hluti af. L÷g- og stjˇrnskipunarfrŠ­i eru gˇ­ra gjalda ver­ - en ■Šr frŠ­igreinar eru einskis vir­i fyrir ■jˇ­ sem ekki veit eftir hva­a gildum h˙n Štlar a­ lifa eftir. Frelsi, jafnrÚtti og brŠ­ralag eru grunngildi fr÷nsku ■jˇ­arinnar og ■au eiga sinn hei­urssta­ Ý stjˇrnarskrß ■eirra. ═slendingar ■urfa einnig a­ endurspegla sjßlfsmynd sÝna og ■au manngildi sem ■eir telja eftirsˇknarver­ ß jafnkraftmikinn hßtt og byggja nřtt ■jˇ­fÚlag ß ■eim grunni. Ůa­ eru hin raunverulegu grundvallarl÷g.

Stjˇrnlaga■ingfrumvarp setur falskan tˇn

Texti er aldrei saminn Ý tˇmar˙mi, hvort sem ■a­ er nř stjˇrnarskrß, l÷g um stjˇrnlaga■ing, skßldsaga e­a hva­a annar texti sem er. Texti er saminn Ý samfÚlagslegu og hugmyndafrŠ­ilegu samhengi. Ůřska stjˇrnarskrßin, svo dŠmi sÚ teki­, var samin a­ lokinni sÝ­ari heimstyrj÷ldinni. Andr˙mslofti­ ß ■eim sta­ og tÝma endurspegla­i nßnast fullkomi­ ni­urbrot mannsandans Ý ■jˇ­fÚlagi sem ■urfti a­ vinna sig ˙t ˙r einu mesta ˇrÚttlŠtisßstandi sem ver÷ldin hefur kynnst. Enda eru upphafsor­in ■essi: "Die WŘrde des Menschen ist unantastbar. Sie zu achten und zu schŘtzen ist Verpflichtung aller staatlichen Gewalt. Ůř­ingin gŠti vŠri einhvern vegin svona: Mannleg reisn er fri­helg. Skylda alls rÝkisvaldsins skal vera a­ vir­a hana og vernda. Ůetta vŠru ver­ug byrjunaror­ Ý ÷llum stjˇrnarskrßm heimsins.á

═ okkar tilfelli er veri­ a­ semja stjˇrnarskrß Ý andr˙mslofti tortryggni og vantr˙ar ß stjˇrnmßl og stjˇrnmßlamenn. Ůa­ endurspeglast, eins og gefur a­ skilja, Ý l÷gum til stjˇrnlaga■ings sem til stendur a­ vinna nřja stjˇrnarskrß eftir. ═ l÷gunum eru sÚrstaklega til tekin ßtta atri­i sem stjˇrnlaga■ingi­ ß a­ taka til umfj÷llunar. Ekkert ■eirra hefur me­ mannlega reisn e­a mannrÚttindi yfir h÷fu­ a­ gera, heldur er stjˇrnskipulag og valddreifing ■ar Ý algeru a­alhlutverki (sjß 3 gr. laga til stjˇrnlaga■ings). Ůa­ liggur Ý augum uppi a­ nř stjˇrnarskrß ver­ur a­ innihalda atri­i eins og "Undirst÷­ur Ýslenskar stjˇrnskipunar", "Skipan l÷ggjafarvalds og framkvŠmdavaldsů" og ßkvŠ­i um sjßlfstŠ­i dˇmstˇla - ■a­ er a­ segja a­ tryggja ■rÝskiptingu rÝkisvaldsins, en a­ ■essu slepptu er fßtt sem stjˇrnlaga■inginu er lagt fyrir af l÷gunum a­ dŠma - ef frß eru talin utanrÝkismßl og au­lindamßl (sem var bŠtt vi­ ß sÝ­ari stigum frumvarpsins).

Ůessar hßlfney­arlegu ey­ur Ý l÷gunum eru Ý sjßlfu sÚr ekki mikilvŠgar fyrir stjˇrnlaga■ingi­ - ■vÝ ■a­ rŠ­ur sÚr au­vita­ sjßlft ef ■a­ křs a­ rß­a sÚr sjßlft og getur haft allt ■etta inni Ý nřrri stjˇrnarskrß, en ■a­ er gˇ­ ßminning fyrir ver­andi stjˇrnlaga■ingmenn ■vÝ stjˇrnlaga■ingfrumvarpi­ endurspeglar einungis ßstandi­ Ý ■jˇ­fÚlaginu eins og ■a­ er n˙na, en ekki ■a­ sem ■arf a­ standa Ý grundvallarl÷gum sem mun ■jˇna okkur, b÷rnum okkar og barnab÷rnum og ÷llum ■eim sem kjˇsa a­ lifa ß ═slandi Ý fyrirsjßanlegri framtÝ­. ١ a­ ■řska stjˇrnarskrßin sÚ af m÷rgum talin s˙ besta sem hefur veri­ skrifu­ er h˙n afsprengi a­stŠ­na, og enn ein ofvirk vi­br÷g­in vi­ hruninu er ekki ■a­ sem Ýslenska ■jˇ­in ■arf ß a­ halda n˙na. Vi­ ■urfum bestu stjˇrnarskrß sem hŠgt er a­ semja fyrir okkar sÚrstaka land og landsmenn til framtÝ­ar.

En hverju getur ■ß nř stjˇrnarskrß breytt?

Hvers vir­i vŠri nř ═slensk stjˇrnarskrß sem allir ═slendingar geta samsama­ sig me­? H˙n ey­ir ekki uppsafna­ri tortryggni til margra ßra ß einum degi. H˙n ■urkar ekki ß augabrag­i upp aflei­ingar vanhŠfni ■eirra sem komu okkur Ý ■ß vondu st÷­u sem vi­ erum Ý n˙ e­a menntar ■jˇ­ina betur e­a setur fleiri lŠrisnei­ar Ý Ýskßpinn e­a stŠrri fiska Ý sjˇinn. H˙n gŠti hins vegar veri­ byrjunin ß ■vÝ a­ ═slendingar uppg÷tvi sjßlfa sig sem ■jˇ­ ßn ■ess a­ grÝpa til ˇyndis˙rrŠ­a sem jafnan er gert Ý hßtÝ­arrŠ­um ■egar digrir embŠttisbarÝtˇnar veina rŠ­ur Ý mÝkrˇfˇna um sterku, fallegu bˇka■jˇ­ina sem skarar fram˙r ÷llum ÷­rum ■jˇ­um ß langflestum svi­um, a­ ■vÝ gefnu a­ mi­a­ sÚ vi­ h÷fu­t÷lu. H˙n getur tryggt mannrÚttindi, lř­rŠ­i og gˇ­a stjˇrnarhŠtti, j÷fnu­, frelsi og tŠkifŠri. H˙n getur sagt okkur hver vi­ erum og hvert vi­ viljum stefna. H˙n getur veri­ okkar sk÷pun og sk÷punarverk. H˙n getur veri­ vi­ sjßlf eins og vi­ viljum sjßlf vera.

Ef ■etta tekst - ■ß getur h˙n breytt ÷llu sem einhvers vir­i er a­ breyta.

á


Stjˇrnarskrß - spurningar Ý MindMap

HÚr er a­ fyrir ne­an mß finna ni­urst÷­ur mini-■jˇ­fundarins um stjˇrnarskrßnna sem haldin var fyrr ß ■essu ßri. HÚr hefur Ůorgils V÷lundarson ■Šr dregnar saman Ý MindMap form sem au­velt er a­ ßtta sig ß.

Fyrstu tvŠr myndirnar eru sÚrstaklega ßhugaver­ar, ■vÝ ■ar er ekki fari­ Ý innihald stjˇrnarskrßrinnar, heldur anda hennar og stÝl, sem er ˇtr˙lega mikilvŠgur ■ßttur.

thjodfundur-nidurstodur_Page_1web

thjodfundur-nidurstodur_Page_2web

á

thjodfundur-nidurstodur_Page_3web

thjodfundur-nidurstodur_Page_4web

thjodfundur-nidurstodur_Page_5web

thjodfundur-nidurstodur_Page_6web

á

thjodfundur-nidurstodur_Page_7web

thjodfundur-nidurstodur_Page_8web

thjodfundur-nidurstodur_Page_9web

á


Spurningar ˙r ■jˇ­fundi um stjˇrnlaga■ing

Tilraun til stjˇrnlaga■ings fˇr fram fyrr ß ■essu ßri. Ůßtttakendur voru um 50 manns, flestir ßhugamenn um nřja ═slenska stjˇrnarskrß. Markmi­i­ me­ fundinum var a­ athuga hvernig ■etta form henta­i ■essu umfj÷llunarefni, og Úg held a­ flestir hafi veri­ sammßla um a­ vel hafi tekist til og margt lŠrst.á

Eitt af a­alatri­unum var a­ fß ekki sv÷r um hva­ Štti a­ vera Ý stjˇrnarskrßnni, heldur spurningar sem ■yrfti a­ svara ß­ur en e­a ß me­an ß vinnu stjˇrnarskrßrinnar hŠfist. HÚr eru ■Šr spurningar ˙tlista­ar, en ■a­ skal bŠ­i teki­ fram a­ ekki er nßndar nŠrri um tŠmandi lista a­ rŠ­a, heldur a­eins sřnishorn af hva­ svona fundur gŠti skila­, og a­ ■etta var lokaafur­ fundarins, en til a­ komast a­ ■essum spurningum var fari­ Ý gegnum ßhugaver­an feril sem skildi eftir sig miki­ efni, sem ekki kemur hÚr fram.

Ůa­ er mÝn von, sem og annarra skipuleggjenda ■essa vi­bur­ar, a­ ■essi g÷gn geti hjßlpa­, og a­ reynsla okkar og ■eirra sem vi­staddir voru ver­i til gagns.á

á

Verklag

  1. ┴ stjˇrnarskrßin a­ vera ľ og hvernig mß ■ß tryggja:
    1. ┴ mannamßli
    2. ËtvÝrŠ­
    3. Sveigjanleg
    4. TÝmalaus
    5. TŠmandi

Almennt

  1. Ůarf a­ taka fullveldi sÚrstaklega fram?
  2. Hvert er hlutverk stjˇrnarskrßrinnar?
  3. Hva­ er stjˇrnarskrßin?
    1. SamfÚlagssßttmßli?
    2. Stjˇrnskipunarrit?
  4. Hver er stjˇrnarskrßrgjafi?
    1. Ůjˇ­in
    2. Al■ingi
    3. Dˇmstˇlar
  5. Hvert er hlutverk stjˇrnarskrßrinnar?
    1. Vera rammi utan um l÷ggj÷f
    2. Stjˇrnskipun
    3. Tryggja rÚttindi
    4. Anna­
  6. Hvernig tengist stjˇrnarskrßin al■jˇ­legum skuldbindingum?
  7. Hvernig er hŠgt a­ tryggja almenna ■ekkingu ß stjˇrnarskrßnni?
  8. Ůarf a­ setja reglur um starfsemi stjˇrnmßlaflokka og hagsmunafÚlaga?

Grunngildi

  1. ┴ skilgreining hugtaka heima Ý stjˇrnarskrßnni e­a vera vi­hengi vi­ hana?
  2. ┴ a­ festa og ■ß hvernig Hvernig festum vi­ grunngildin Ý stjˇrnarskrß?

Vald

  1. Hva­a stjˇrnarfyrirkomulag ß a­ vera?
    1. Fulltr˙alř­rŠ­i?
    2. Forseta?
    3. EinrŠ­i?
    4. Beint lř­rŠ­i?
    5. Anna­?
  2. Hvernig er ävaldô kosi­ / vali­ / rß­i­?
  3. Ůarf a­ skilgreina Ý stjˇrnarskrß fyrir valdaa­ila hverjar eru:
    1. RÚttindi
    2. Skyldur
    3. ┴byrg­ir
    4. Markmi­
    5. Takmarkanir

Ůjˇ­h÷f­ingi

  1. Ůarf ■jˇ­h÷f­ingja?
    1. Hvernig?
    2. Nefnd?
    3. Einstakling?
  2. Hvernig ß a­ velja ■jˇ­h÷f­ingja?
    1. Me­ beinni kosningu?
    2. L÷ggjafarvaldi­?
    3. FramkvŠmdavaldi­?
    4. Dˇmsvaldi­?
    5. Anna­?
  3. Hvert ß valdssvi­ ■jˇ­h÷f­ingja a­ vera?

Íryggisventlar

  1. ┴ a­ vera m÷guleiki fyrir ney­arrÚtt ■jˇ­arinnar?
  2. Hver er rÚttur einstaklinga gagnvart meirihluta?

Lř­rŠ­i

  1. ┴ a­ tilgreina a­fer­ vi­ kosningar, svo sem a­ leyfa rafrŠnar kosningar?
  2. Hvernig tryggjum vi­ vald fˇlksins?
  3. Hverjir eiga a­ hafa kosningarÚtt?

Kosningar

Ef ß a­ kjˇsaů

  1. ┴ kj÷rdŠmaskipting yfirleitt heima Ý stjˇrnarskrß?
    1. Ef svo er, hvernig ß kj÷rdŠmaskipan a­ vera?
      1. i.ááááá ┴ landi­ a­ vera eitt kj÷rdŠmi?
  2. Hversu margir fulltr˙ar eiga a­ sitja ß Al■ingi?
  3. Hve langt ß kj÷rtÝmabili­ a­ vera?
  4. ┴ vŠgi atkvŠ­a a­ vera jafnt?
  5. ┴ a­ leyfa persˇnukj÷r og mß ■a­ vera ■vert ß flokka?

Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­slur

  1. ═ hva­a tilfellum ß a­ halda ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slur?
    1. Al■ingi ßkve­ur
    2. ┴kve­inn hluti ■jˇ­arinnar ˇskar eftir
    3. Allar lagasetningar?
    4. Breytingar ß stjˇrnarskrß?

Stjˇrnlaga■ing

  1. ┴ stjˇrnlaga■ing a­ vera reglulegt?
    1. ┴ ßkve­num fresti
    2. Ůegar ßkve­in skilyr­i eru uppfyllt, td. ■ing e­a ßkve­inn hluti ■jˇ­ar ˇskar eftir
  2. Hvernig ß a­ velja ß stjˇrnlaga■ing?
    1. Kjˇsa
    2. Af handahˇfi
  3. Hvernig ß a­ skilgreina fj÷lda ■ßtttakenda?
    1. Sem hlutfall af ■jˇ­
  4. ┴ a­ tryggja framtÝ­ stjˇrnlaga■ings?
    1. ═ stjˇrnarskrßnni
    2. Me­ l÷gum
  5. Hvernig tryggjum vi­ a­komu allra vi­ ger­ og endursko­un stjˇrnarskrßrinnar?
  6. Breytist stjˇrnarskrßin me­ breyttu samfÚlagi?

Dˇmstˇlar

  1. Hvernig ß a­ velja dˇmara?
    1. Eiga ■ingnefndir a­ kjˇsa?
    2. ┴ Al■ingi a­ skipa?
      1. i.ááááá HŠstarÚttardˇmara
    3. ┴ a­ kjˇsa Ý almennum kosningum?
  2. Ůarf sÚrstakan stjˇrnlagadˇmstˇll?
  3. Hvernig er sjßlfstŠ­i og hŠfni dˇmsvalds tryggt?
  4. Hversu m÷rg eiga dˇmstig a­ vera?
  5. ┴ a­ skipa kvi­dˇm?

FramkvŠmdavald

  1. ┴ a­ kjˇsa framkvŠmdavald beinni kosningu?
    1. Ef svo er ß a­ kjˇsa verkstjˇra/forsŠtisrß­herra fyrst?
    2. ┴ verkstjˇri/forsŠtisrß­herra a­ skipa stjˇrn?
  2. Eiga rß­herrar a­ vera ■ingmenn?
  3. ┴ a­ vera hßmarkstÝmi Ý stˇli rß­herra?

L÷ggjafarvald

  1. Hvernig er tryggt a­ ÷ll sjˇnarmi­ og sko­anir komi fram hjß l÷ggjafarvaldi?
  2. Hvert er lagasetningarferli­?

MannrÚttindi

  1. Eiga a­ vera ßkvŠ­i um mannrÚttindi Ý stjˇrnarskrß, og ■ß hva­a?
  2. Eiga a­ vera ßkvŠ­i um jafnrÚtti Ý stjˇrnarskrß?

Velfer­

  1. Eiga a­ vera ßkvŠ­i um velfer­armßl Ý stjˇrnarskrßnni og ■ß hva­a?

Frelsi

  1. Eiga a­ vera ßkvŠ­i um frelsi Ý stjˇrnarskrßnnig, og ■ß hva­a?
    1. ┴ skilgreiningin ß frelsi a­ vera jßkvŠ­ e­a neikvŠ­?

Persˇnuvernd

  1. Hva­a skilgreiningu ß fri­helgi ■arf Ý stjˇrnarskrßnni var­andi persˇnuvernd?

EignarrÚttur

  1. Eiga a­ vera ßkvŠ­i um eignarrÚtt Ý stjˇrnarskrßnnig? Ef svo er hva­a?
  2. Er eignarrÚttur Ý n˙verandi mynd ˙reltur?
  3. Hvernig skilgreinum vi­ eignarÚtt einstaklings?
  4. Hvernig skilgreinum vi­ eignarÚtt rÝkis?

Ůjˇ­kirkja

  1. ┴ a­ vera ■jˇ­kirkja?

GagnsŠi

  1. Hver ß a­ hafa eftirlit me­ hverjum?
  2. ┴ a­ tryggja tjßningarfrelsi? Hverra?
  3. Eiga opinber g÷gn a­ vera opin?
  4. Er gegnsŠi tryggt?
  5. Eiga st÷rf ■ingnefnda a­ vera opnari?
  6. Hvernig ß a­ tryggja a­gengi fˇlks a­ upplřsingum og vi­hafa gagnsŠi Ý stjˇrnsřslunni?
  7. ═ hversu miklum mŠli eiga opinber g÷gn a­ vera opin?
  8. Hvernig geta eftirlitsa­ilar veri­ v÷rn almennings gegn valdi?
  9. Hvernig mß tryggja a­gang almennings a­ ÷llum upplřsingum?

Au­lindir

  1. Hvernig eru au­lindir skilgreindar?
  2. Hvernig f÷rum vi­ me­ au­lindir sem erfast milli kynslˇ­a?
  3. Eiga au­lindir a­ vera Ý ■jˇ­areign?
  4. Ef au­lindir eiga a­ vera Ý ■jˇ­areign,á hva­a au­lindir?
  5. Skulu vera ßkvŠ­i um nßtt˙ru- og umhverfisvernd?
  6. Ef ßkvŠ­i um nßtt˙ruvernd eru Ý stjˇrnarskrß ■arf a­ taka tillit til atvinnufrelsis og ver­mŠtask÷punar?
  7. Er a­gengi a­ tilteknum au­lindum mannrÚttindi?
  8. ┴ a­ tryggja ÷llum a­gang a­ hreinu neysluvatni Ý stjˇrnarskrßnni?

Al■jˇ­avettvangur

  1. Ůarf a­ takmarka rÚtt rÝkisins til a­ framselja l÷ggjafar-, framkvŠmda- og/e­a dˇmsvald?
  2. Hver er ßbyrg­ ═slands Ý al■jˇ­asasmfÚlaginu?
  3. Hvernig ß a­ hßtta millirÝkjasamskiptum?
  4. Hversu langt mß rÝki­ ganga vi­ ger­ al■jˇ­asamninga?
  5. ┴ ═sland a­ hafa sjßlfbŠrni Ý al■jˇ­asamfÚlaginu a­ lei­arljˇsi?
  6. Mß ═sland taka ■ßtt Ý strÝ­sßt÷kum?
  7. ┴ a­ vera ßkvŠ­i Ý stjˇrnarskrß um herlaust ═sland og bann vi­ ■vÝ a­ segja ÷­rum rÝkjum strÝ­ ß hendur?
  8. ┴ ═sland a­ standa utan herna­arbandalaga?
  9. ┴ a­ hafa hlutleysisßkvŠ­i?

Menning

  1. Eiga a­ koma fram ßkvŠ­i um menningu landsmanna?

Hverju breytir nř stjˇrnarskrß? 2/3

Ůa­ er ljˇst a­ ekki er fari­ eftir n˙verandi stjˇrnarskrß Ý veigamiklum atri­um eins og fari­ er Ý hÚr. Me­al annars eru ■au ßkvŠ­i sem ■ˇ eru um ■rÝskiptingu valds ■verbrotin og stjˇrnarsßttmßlinn og stigskipting valds innan flokkakerfisins er samvisku ■ingmanna Š­ri. Ůa­ er ■vÝ von a­ spurt sÚ hva­a mßli ■a­ skipti hvort ■a­ ver­i b˙in til nř stjˇrnarskrß e­a ekki - h˙n gagnast lÝti­ ef ekki er fari­ eftir henni. Hvernig vŠri ■ß hŠgt a­ gera nřja stjˇrnarskrß sem fari­ vŠri eftir?

Ekki okkar stjˇrnarskrß

Fyrsta, og augljˇsasta svari­ er a­ ■etta er alls ekki okkar stjˇrnarskrß til a­ byrja me­, og ■vÝ Šttum vi­ ■ß a­ fara eftir henni? N˙verandi stjˇrnarskrß var gj÷f til okkar frß Kristjßni IX ßri­ 1874 og hÚt ■ß äStjˇrnarskrß um hin sÚrstaklegu mßlefni ═slandsô. Ůa­ er sama stjˇrnarskrß og vi­ h÷fum n˙na, me­ ˇverulegum breytingum. ŮŠr breytingar sem eru ■ˇ, sn˙ast um kj÷rdŠmaskiptingu, forsetafyrirbŠri­ og mannrÚttindaßkvŠ­i - allt litlar breytingar sÚ liti­ til heildarmyndarinnar.á

Stjˇrnarskrßin okkar er d÷nsk tilraun til a­ halda fri­inn vi­ ═slendinga, en ■ˇ ßn ■ess a­ missa yfir ■eim v÷ldin. Ůa­ er ekki nema fur­a a­ ═slendingar sÚu tregir vi­ a­ halda trygg­ vi­ svolei­is samsetning. Til a­ ═slendingar fari eftir stjˇrnarskrß er fyrsta skilyr­i­ a­ ■a­ sÚ Ýslensk stjˇrnarskrß.

Endurspegla skal vilja og hagsmuni almennings

Vandamßli­ me­ án˙verandi kerfi, og ßstŠ­a ■ess a­ einungis 10-13% landsmanna treysta al■ingi, er a­ reglurnar hafa ekki veri­ b˙nar til fyrir almenning. ŮŠr hafa veri­ ger­ar af valdh÷fum fyrir valdhafa. Og er ■ß sama um hvor veri­ er a­ rŠ­a, stjˇrnarskrß e­a l÷g. ═ sinni ÷fgakenndustu mynd hafa valdhafar teki­ eignir af almenningi, svo sem banka, fjarskiptafyrirtŠki, orkuver og bifrei­asko­un og afhent ■a­ vinum sÝnum og flokksfÚl÷gum til afnota gegn vŠgu gjaldi, gjarnan lßnum. Ůeir festa Ý l÷g rÝflegar eftirlaunareglur fyrir sig sjßlfa, neita ÷llum lř­rŠ­isumbˇtum og brjˇta mannrÚttindi. Svo hrynur spilaborgin og ■ß neita ■eir a­ axla ßbyrg­, svara ˙t Ý h÷tt og bjˇ­a sig aftur fram til a­ sinna almannahagsmunum.á

Stjˇrnarskrßin ■arf ■vÝ a­ vera samin af fˇlki sem er algerlega ˇtengt valdh÷fum. Ůß er sama hvort vi­ er ßtt stjˇrnmßlamenn e­a talsmenn au­stÚttanna. Ůa­ er vi­ b˙i­ a­ hagsmunavÚlarnar fari Ý gang og ■eir sem vanir eru a­ fara me­ v÷ldin komi sÝnum kandÝd÷tum ß framfŠri og nota ÷ll tŠki til a­ rŠgja ■Šr persˇnur sem ekki samrřmast ■eirra sko­unum og hagsmunum. Hinir hef­bundnu stjˇrnmßlaflokkar munu koma sÝnu fˇlki ß framfŠri, L═┌ mun koma sÝnum manni a­, fjßrmagnseigendur sÝnum osfrv. ŮvÝ er afar mikilvŠgt a­ sem flestir mŠti ß kj÷rsta­ til a­ kjˇsa til stjˇrnlaga■ings og kjˇsi ■ß fulltr˙a sem ■jˇna hagsmunum almennings, en ekki ■r÷ngra hagsmuna.á

Ef valdhafar nß sÝnu fram og anna­ hvort komi nˇgu m÷rgum a­ ß stjˇrnlaga■ingi, e­a al■ingi breyti stjˇrnarskrßnni sem kemur frß stjˇrnlaga■ingi ß nokkurn hßtt, fer a­ lokum fyrir nřju stjˇrnarskrßnni eins og ■eirri g÷mlu. Ůa­ fer enginn eftir henni.

Raunverulegt a­hald

Ůa­ hefur sřnt sig a­ ß ═slandi b˙a ßbyrg­arlausustu stjˇrnmßlamenn Ý hinum vestrŠna heimi. Ůeir bera ekki ßbyrg­ ß nokkrum hlut, hvorki si­fer­islega nÚ lagalega. Ůetta ■arf a­ fyrirbyggja me­ nřrri stjˇrnmßlastÚtt (■a­ er reyndar ekki efni ■essarar greinar a­ fjalla um ■a­ vandamßl), nřrrar si­fer­isvitundar ■jˇ­arinnar allrar og regluverks ■ar sem stjˇrnmßlastÚttin er ■vingu­ til a­ taka ßbyrg­ ß gj÷r­um sÝnum. Til ■ess a­ svo megi vera ■arf a­ tryggja sjßlfstŠ­i dˇmsvalda og fj÷lga dˇmstigum. Ůa­ ■arf a­ stofna til sÚrstakas stjˇrnlagadˇmstˇls sem borgarar geti leita­ til telji ■eir stjˇrnarskrßrbundin rÚttindi sÝn hafi veri­ brotin. Ůetta er sÚrstaklega mikilvŠgt ■egar kemur a­ kosningal÷gum og me­fer­ al■ingis ß valdi sÝnu. Eins og stjˇrnarskrßin er n˙na er ■a­ al■ingi sem sker ˙r um eigi­ hŠfi, Ý versta falli landsdˇmur, sem aldrei hefur veri­ kalla­ur saman Ý s÷gu landsins... ■vÝ ■a­ er al■ingi sem ber ßbyrg­ ß a­ kalla hann saman. Umbo­sma­ur al■ingis hefur sÝ­an vald til a­ skamma al■ingismenn.

Allir geti teki­ ■ßtt Ý a­ semja nřja stjˇrnarskrß

A­gengi a­ upplřsingum og au­veldar samskipta- og bo­lei­ir fyrir ■ß sem hafa eitthva­ til mßlana a­ leggja vi­ ger­ e­a endursko­un nřrrar stjˇrnarskrßr me­ sÚrstaka ßherslu ß a­ landsbygg­arfˇlk geti jafnau­veldlega haft ßhrif og borgarb˙ar er svo nau­synlegt til a­ tryggja jafnrŠ­i, sameiginlegan skilning og eykur lÝkurnar ß ■vÝ a­ ni­ursta­an ver­i sem best. Eins og er vir­ist reglan vera a­ upplřsingar sÚu loka­ar nema a­ ■a­ sÚ sÚrstaklega ßkve­i­ a­ opna ■Šr og birta. Ůessu ■arf a­ sn˙a vi­. Upplřsingar eiga a­ vera algerlega opnar nema ■a­ sÚ sÚrstaklega r÷kstutt me­ vÝsan til almannahagsmuna a­ ■Šr sÚu loka­ar. Ůa­ Štti ■ˇ a­ vera alger undantekning a­ opinberir a­ilar haldi upplřsingum frß borgurum sÝnum. Ůa­ er erfitt a­ leggja nŠgilega ßherslu ß ■etta atri­i - upplřsingar eru upphaf og endir allra valda.

Til a­ mark ver­i teki­ ß nřrri stjˇrnarskrß ver­a allar upplřsingar og forsendur a­ liggja fyrir bŠ­i fyrir og eftir Ý a­gengilegu formi. Allir, ekki bara lř­rŠ­islega kosnir fulltr˙ar almennings, eiga a­ geta haft ßhrif ß ferli­ og geta au­veldlega komi­ ß fram athugasemdum og hugmyndum. Ef ■etta ver­ur loka­ ferli fyrir takmarka­an hˇp, ver­ur stjˇrnarskrßin lÝka bara tekin alvarlega af takm÷rku­um hˇp.á

Au­lŠsileg stjˇrnarskrß

Ni­ursta­an ver­ur a­ vera ■annig ˙r gar­i ger­ a­ venjulegt, ˇl÷glŠrt, ˇstjˇrnmßlaskˇla­ fˇlk geti lesi­ hana og skili­. Ůa­ Štti a­ vera au­velt a­ leggja greinar hennar ß minni­ og innihald hennar ß a­ vera sem minnst t˙lkanlegt - ■annig a­ andi hennar skÝni hei­ur og klßr Ý gegn. Ekkert l÷gfrŠ­ijargon, ekkert stofnanamßl, engin formlegheit - bara venjuleg Ýslenska. ═slendingar fara ekki eftir stjˇrnarskrß sem ■eir geta ekki lesi­ og skili­.


NŠsta sÝ­a

Um bloggi­

Daði Ingólfsson

Höfundur

Daði Ingólfsson
Daði Ingólfsson
Höfundur er vongóður um að þetta sé allt að stóru leyti misskilningur.
Des. 2016
S M Ů M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Nřjustu myndir

  • thjodfundur-nidurstodur Page 9web
  • thjodfundur-nidurstodur Page 8web
  • thjodfundur-nidurstodur Page 7web
  • thjodfundur-nidurstodur Page 6web
  • thjodfundur-nidurstodur Page 5web

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (10.12.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 0
  • Sl. viku: 0
  • Frß upphafi: 2

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 0
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband